Dino Wiki
Àwòrán Tyrannosaurus
Káàdì Dino Nọ́mbà 1849 nínú 2 027

Tyrannosaurus

Orúkọ yìí túmọ̀ sí: “alángbá oníwà ipá”1
Ó jẹ: ẸranTyrannosaursLate Cretaceous

Tyrannosaurus rex jẹ́ ọ̀kan lára àwọn dinosaur ajẹran títóbi jùlọ tí ó tíì gbé ayé rí. Ó rìn kiri ní ìwọ̀-oòrùn Àríwá America ní nǹkan bí 69 sí 66 mílíọ̀nù ọdún sẹ́yìn, ní òpin pátápátá Sáà Àwọn Dinosaur. Pẹ̀lú agbárí ńlá rẹ̀, ẹsẹ̀ alágbára, àti apá kéékèèké, òun ni ọba ayé àtijọ́ rẹ̀.1

Àkókò tí ó gbé
84 sí 66 ọdún mílíọ̀nù sẹ́yìn5
Late Cretaceous
Àwọn òkúta tí a rí ní
apá ìwọ̀ oòrùn North America, ní pàtàkì ní USA (Colorado, Montana, New Mexico, North Dakota, South Dakota, Wyoming) àti Canada (Alberta, Saskatchewan)51
Gígùn
12.3 sí 13 m (40 sí 43 ft)1
egungun tó pé jù lọ jẹ́ 12.3 sí 12.4 m; àwọn kan lè ti tó 13 m
Ìwúwo
tọ́ọ̀nù 8 sí tọ́ọ̀nù 8.8 (17,600 sí 19,400 lb)1
Gíga
3.7 sí 4 m (12 sí 13 ft)1
ní ìbàdí
Ìyára tó ga jùlọ
nǹkan bí 24 km/h (15 mph)
Bíbá sáré: Dececchi et al. 2020; Sellers et al. 2017
Kí ni Tyrannosaurus ń jẹ?
Ó jẹ́ ẹranko tó ń jẹ ẹran, ó ń dẹ àwọn dínósọ̀rù tó tóbi bíi Edmontosaurus àti Triceratops, ó sì tún máa ń jẹ òkú ẹran. Ẹnu rẹ̀ tó lágbára àti eyín rẹ̀ tó rí bíi ayùn lè fọ egungun.

Nígbà wo ni ó gbé?

Triassic
Jurassic
Cretaceous
252 mílíọ̀nù ọdún sẹ́yìn20114566, àpáta tó ṣubú láti ojú ọ̀run

Báwo ni ó ṣe tóbi tó?

Báwo ni ó ṣe gùn tó?

Tyrannosaurus nǹkan bí 13 m ní gígùn (43 ft)Kẹ̀kẹ́ àgbàlagbà nǹkan bí 1.8 m (5.9 ft)Ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ kan nǹkan bí 4.5 m (15 ft)Erin, ẹranko tó tóbi jù lọ lórí ilẹ̀ nísinsin yìí nǹkan bí 6.5 m (21 ft)

Báwo ni ó ṣe ga tó?

Ẹṣin kannǹkan bí 1.6 m (5.2 ft)Erin kannǹkan bí 3.2 m (10 ft)Tyrannosaurusnǹkan bí 4 m ní gíga (13 ft)Ẹranko giraffenǹkan bí 5.5 m (18 ft)

ní ìbàdí

Báwo ni ó ṣe wúwo tó?

wúwo tó ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ 6
gùn tó ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ 3 tí a pa mọ́ lẹ́yìn-ọ̀-rẹyìngùn tó ọ̀gẹ̀dẹ̀ 72 tí a tò lẹ́yìn-ọ̀-rẹyìnwúwo tó erin 1.5wúwo tó àwọn bàrà 1800wúwo tó àwọn kíláàsì ilé-ìwé 11wúwo tó àwọn polar bear 20ó lè sáré 100 mítà ní ìṣẹ́jú-àáyá 15 (ènìyàn tó yára jùlọ nílò 9.6)

Báwo ni Tyrannosaurus ṣe tóbi tó ní ìfiwéra pẹ̀lú ÌWỌ?

Ìṣirò nìkan nínú ẹrọ aṣàwárí rẹ. Kò sí ohun tí a fipamọ́ tàbí tí a rán sí ibì kankan.

Báwo ni ó ṣe yára tó?

àwọn nǹkan tó dáa

Àwọn òtítọ́ tó dùn mọ́ni

1

Tyrannosaurus ní agbára ìjẹun tó lágbára jùlọ nínú gbogbo ẹranko ilẹ̀, pẹ̀lú agbára 35,000 sí 57,000 newtons nínú àwọn eyín ẹ̀yìn rẹ̀.1

2

Ọwọ́ rẹ̀ kéré gan-an ṣùgbọ́n ó lágbára, ó sì ní ìka méjì tó ní èékánná ní ọwọ́ kọ̀ọ̀kan.1

3

Egungun Tyrannosaurus rex àkọ́kọ́ jẹ́ eyín kan tí wọ́n rí ní Colorado ní ọdún 1874, ṣùgbọ́n wọ́n kò sọ ẹranko náà ní orúkọ títí di ọdún 1905.1

4

Àwọn àtẹ̀sẹ̀ ẹsẹ̀ kan láti Wyoming fi hàn pé Tyrannosaurus tó ṣì kéré ń rìn ní ìyára tó tó 2.8 sí 5 máìlì fún wákàtí kan.1

5

Tyrannosaurus gbé lórí erékùṣù kan tí a ń pè ní Laramidia, èyí tí òkun tó jẹ́ pẹrẹu yà kúrò ní apá ìlà oòrùn North America.1

6

Àwọn onímọ̀ sáyẹ́nsì kan rò pé Tyrannosaurus lè ti bẹ̀rẹ̀ sí í hàn láti àárín sáà Campanian, ní nǹkan bí 83 mílíọ̀nù ọdún sẹ́yìn.51

Tí AI ṣeÀwòrán Tyrannosaurus tí AI ṣe
Àwòrán tí AI ṣe nípa bí Tyrannosaurus ṣe lè rí, tí ẹ̀rọ kọ̀ǹpútà ṣe láti inú ohun tí àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì mọ̀. Àwòrán àbájáde ni: ẹranko gidi lè yàtọ̀, kò sì sí ẹni tó mọ àwọ̀ rẹ̀ gidi.
o béèrè

Àwọn ìbéèrè tó wọ́pọ̀ jùlọ nípa Tyrannosaurus

?Báwo ni Tyrannosaurus ṣe tóbi tó?

Ó tó nǹkan bí 12 sí 13 mítà (40 sí 43 ẹsẹ̀) ní gígùn, 3.7 sí 4 mítà (12 sí 13 ẹsẹ̀) ní gíga ní ìbàdí, ó sì wúwo tó 8.8 tọ́ọ̀nù (9.7 tọ́ọ̀nù).13

?Kí ni Tyrannosaurus ń jẹ?

Ó jẹ́ ẹranko tó ń jẹ ẹran, ó ń dẹ àwọn dínósọ̀rù tó tóbi bíi Edmontosaurus àti Triceratops, ó sì tún máa ń jẹ òkú ẹran. Ẹnu rẹ̀ tó lágbára àti eyín rẹ̀ tó rí bíi ayùn lè fọ egungun.43

?Báwo ni Tyrannosaurus ṣe lè sáré tó?

Ọpọlọpọ àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì ló gbà gbọ́ pé ó máa ń rìn ní ìyára tó tó 24 km/h (15 mph), kì í ṣe pé ó ń sáré. Ó yára tó láti mú àwọn dínósọ̀rì ńlá mìíràn.43

?Kí ló dé tí ọwọ́ Tyrannosaurus fi kéré tó bẹ́ẹ̀?

Kò sí ẹni tó mọ̀ dájú. Ìrònú kan wà pé bí orí rẹ̀ ṣe ń dàgbà tó ń tóbi sí i, ọwọ́ rẹ̀ ń kéré sí i kí ó lè wà ní ìwọ̀ntúnwọ̀nsì. Síbẹ̀, ọwọ́ rẹ̀ ṣì lágbára gan-an ó sì ní èékánná méjì.43

?Nígbà wo ni Tyrannosaurus gbé?

Ó gbé ní nǹkan bí 69 sí 66 mílíọ̀nù ọdún sẹ́yìn, ní òpin àkókò Cretaceous, kí àwọn dínósọ̀rì tó parẹ́ pátápátá.14

?Níbo ni Tyrannosaurus gbé?

Ó gbé ní ìwọ̀-oòrùn àríwá Amẹ́ríkà, lórí erékùṣù kan tí wọ́n ń pè ní Laramidia. Wọ́n ti rí àwọn egungun rẹ̀ ní orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà (bíi Montana àti Wyoming) àti Kánádà.14

?Ṣé Tyrannosaurus ni dínósọ̀rì tó tóbi jù lọ tó ń jẹ ẹran?

Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ẹranko tó ń jẹ ẹran tó tóbi jù lọ tó ti wà láyé, àmọ́ àwọn dínósọ̀rì mìíràn bíi Giganotosaurus àti Spinosaurus tóbi tó. T. rex ni ẹranko tó ń jẹ ẹran tó tóbi jù lọ ní àkókò àti ibi tó gbé.41

?Ṣé Tyrannosaurus ní ìyẹ́?

Àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì kan rò pé T. rex tó ṣì kéré lè ní ìyẹ́ díẹ̀, àmọ́ àwọn tó ti dàgbà sábà máa ń ní awọ tó dà bíi ti ẹja. Kò sí ẹ̀rí kankan pé wọ́n rí ìyẹ́ lára egungun T. rex.1

?Báwo ni ìjẹ́ Tyrannosaurus ṣe lágbára tó?

Ó ní agbára ìjẹun tó lágbára jùlọ nínú gbogbo ẹranko ilẹ̀, pẹ̀lú agbára 35,000 sí 57,000 newtons nínú àwọn eyín ẹ̀yìn rẹ̀. Ó jẹ́ agbára ìjẹun tó lágbára gan-an.1

?Kí ni Tyrannosaurus rex túmọ̀ sí?

Tyrannosaurus túmọ̀ sí 'alángbá apáṣẹ' ní èdè Gíríìkì, rex sì túmọ̀ sí 'ọba' ní èdè Látìnì. Nítorí náà, orúkọ náà túmọ̀ sí 'Ọba àwọn Alángbá Apáṣẹ'.43

Àṣírí àwọn ìtàn àròsọ

Ìtàn àròsọ: Tyrannosaurus rex jẹ́ ẹranko tó ń jẹ òkú ẹran péré tó sì lọ́ra.

Òtítọ́: Ọ̀pọ̀ àwọn onímọ̀ sáyẹ́nsì ló gbà báyìí pé T. rex jẹ́ ẹranko tó ń dẹdẹ ọdẹ, bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó tún máa ń jẹ òkú ẹran tí ó bá rí àǹfààní náà.1

Fún àwọn ògbógi dino

Orúkọ ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì
Tyrannosaurus
Orúkọ rẹ̀ wá láti ọ̀dọ̀
Osborn 19055
Ẹgbẹ́
Tyrannosaurs
Ẹbí / ẹ̀yà
Tyrannosauridae5
Ìsọ̀rí
Theropoda > Tyrannosauroidea > Tyrannosauridae5
Àkókò àwọn àpáta
84 sí 66 ọdún mílíọ̀nù (Campanian / Maastrichtian)5
Àwọn àpáta
Hell Creek, Lance, Denver5
Àwọn orílẹ̀-èdè
USA, Canada, Russia, Mexico, China5
Àwọn àkọsílẹ̀ òkúta
87 nínú Paleobiology Database5
Tí a tún mọ̀ sí
Dinotyrannus, Dynamosaurus, Manospondylus, Stygivenator (àwọn orúkọ àtijọ́ tí a kà sí ẹranko kan náà nísinsin yìí)5
Ìwádìí
Barnum Brown láti American Museum of Natural History rí apá kan egungun rẹ̀ ní Wyoming ní ọdún 1900, ó sì rí èyí tó pé pérépéré ní Montana ní ọdún 1902. Henry Fairfield Osborn ló sọ ọ́ ní Tyrannosaurus rex ní ọdún 1905.12
Ṣì ń jiyàn nípa rẹ̀
Àwọn onímọ̀ sáyẹ́nsì ṣì ń jíròrò bóyá àwọn egungun tyrannosaur kékeré kan jẹ́ ẹ̀yà ọ̀tọ̀ tí a ń pè ní Nanotyrannus tàbí pé àwọn Tyrannosaurus rex tó ṣì kéré ni wọ́n.1

Ibi tí àwọn òtítọ́ ti wá

  1. Tyrannosaurus (en.wikipedia.org)
  2. Bulletin of the American Museum of Natural History/Volume 21/Tyrannosaurus and Other Cretaceous Carnivorous Dinosaurs - Wikisource, the free online library (en.wikisource.org)
  3. Dinosaur - Tyrannosaurus rex - The Australian Museum (australian.museum)
  4. si.edu (si.edu)
  5. Tyrannosaurus in The Paleobiology Database (CC BY 4.0): ọjọ́ orí, àwọn ibi, àwọn ìṣẹ̀dá òkúta, ìsọ̀rí.

Gbogbo òtítọ́ lójú ewé yìí ní nọ́mbà kan tí ó tọ́ka sí orísun rẹ̀. Tí a bá ṣe àṣìṣe, ẹ má bínú, àwọn olólùfẹ́ dino ni wá, kì í ṣe ìwé ìròyìn ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì. Sọ fún wa ní [email protected] a ó sì tún un ṣe.

Rex ebi ń pa á! Dino Wiki jẹ́ iṣẹ́ bàbá kan fún ọmọ rẹ̀ tó nífẹ̀ẹ́ dínósọ̀, ó wà lọ́fẹ̀ẹ́ láìsí ìpolówó àti ohun ìtọpinpin. Àwọn àgbàlagbà lè fún Rex ní oúnjẹ láti ràn án lọ́wọ́ kí ó máa wà lórí Íńtánẹ́ẹ̀tì.Fún Rex ní ẹ̀bùn

Àwọn mìíràn láti inú ẹgbẹ́ kan náà: Tyrannosaurs

Ó tún wá láti àkókò kan náà: Late Cretaceous

Fún Rex ní ẹ̀bùnàpò ẹ̀bùn fún àwọn àgbàlagbà